Βέρντι - εισαγωγή

Ο άνθρωπος και ο καλλιτέχνης συνυπάρχουν με τρόπο μοναδικό στο Βέρντι. Η προσέγγιση της προσωπικότητάς του αποκαλύπτει μια έμφυτη ευαισθησία ταυτόσημη της μουσικής διάθεσης του ρομαντισμού. Η προσέγγιση της μουσικής του αποκαλύπτει έναν ανελισσόμενο ανθρωποκεντρισμό, ο οποίος δεν είναι εξαρτημένος μόνον από τους χαρακτήρες των λυρικών του δραμάτων.

Αφοσιωμένος και αυτός στην όπερα, όπως και ο άλλος σπουδαίος σύγχρονος ομόλογός του, ο Βάγκνερ, αντιτάσσει στη λογική το συναίσθημα, στη διαλεκτική την απλότητα, στη φιλοσοφική κοσμοθεωρία την ίδια τη ζωή. Ο Βέρντι δεν υπήρξε πρωτοπόρος, δεν υπήρξε καινοτόμος.

"Ας ξαναγυρίσουμε στους παλιούς καιρούς. Αυτό θα είναι πρόοδος" πρέσβευε, γνωρίζοντας καλώς ότι μια τέτοια δογματική άποψη, θα δημιουργούσε πλήθος πολεμίων, όχι μόνον για το παρόν αλλά και για το μέλλον της μουσικής του. Οι υπέρμαχοι όμως της μουσικής του, ανάμεσά τους και ο Ίγκορ Στραβίνσκι, μα και τα γεγονότα τον δικαίωσαν.

Υπηρετώντας την τέχνη της μουσικής με ευστροφία ζηλευτή και ευρηματικότητα σεμνή και αριστοκρατική ταυτοχρόνως, ο Τζουζέπε Βέρντι εμπλούτισε ασυγκρίτως το ρεπερτόριο του λυρικού θεάτρου. Στα είκοσι επτά ρομαντικά μουσικά δράματα τα οποία συνέθεσε, ο μύθος και η μουσική είναι τόσο άρρηκτα συνδεδεμένα, ώστε το ένα να αυξάνει τη συγκινησιακή δύναμη, αλλά και την αποτελεσματικότητα του άλλου.

Η μουσική του γνήσια και ειλικρινής, δομημένη με γήινους ρυθμούς και μελωδίες και ουράνια ηχοχρώματα, έχει την ικανότητα της άμεσης σαγήνης. Ασφαλώς η όπερα και μαζί της όσοι την αγαπούν πρέπει να τον ευγνωμονούν.


(Γιώργος Β. Μονεμβασίτης)