Φέλιξ Μέντελσον - Συμφωνία Αρ. 4 "Ιταλική" σε Λα Μείζονα, Έργο 90

"Άποψη της Νάπολης".
Όταν ο Μέντελσον επισκέφθηκε τη Νάπολη, έμεινε κατάπληκτος από τη μεγάλη φτώχεια που αντίκρυσε, αλλά του άρεσε ο ναπολιτάνικος χορός σαλταρέλο, στον οποίο βάσισε το κύριο θέμα της "Ιταλικής" Συμφωνίας του σε Λα Μείζονα.

Με την παρότρυνση του καλού του φίλου, του Γερμανού ποιητή Γκαίτε, ο Φέλιξ Μέντελσον πραγματοποίησε ένα μεγάλο ταξίδι στην Ιταλία το 1830-31. Έφθασε τον Οκτώβριο και σάστισε από το θόρυβο και τη ζωτικότητα της χώρας. 

Επισκέφθηκε τη Βενετία κι έπειτα τη Ρώμη, όπου εντυπωσιάστηκε από μια λιτανεία καρδιναλίων και μια χορωδία στο ναό του Αγ. Πέτρου. Ο απόηχος της χορωδίας εκείνης ακούγεται στο δεύτερο μέρος της συμφωνίας. 

Ο Μέντελσον συγκλονίστηκε από τη φτώχεια που αντίκρισε στη Νάπολη, αλλά γοητεύτηκε από τους λαϊκούς χορούς της. Ο ορμητικός σαλταρέλο στο τέλος της συμφωνίας είναι άμεσα επηρεασμένος από τους τοπικούς λαϊκούς αυτούς χορούς.

Μέρη:

Ι. Allegro vivace

Το πρώτο μέρος, Allegro vivace, αρχίζει με ένα χαρούμενο και ενεργητικό ξέσπασμα που σύντομα υποχωρεί. Μετά από ένα μεταβατικό μέρος εισάγεται το δεύτερο θέμα. Είναι ένα θαυμάσιο διάφωτο κομμάτι που προετοιμάζει με τη σειρά του, την επιστροφή του πρώτου θέματος με παραλλαγές. Έπειτα επαναλαμβάνεται το σύνολο με λεπτές διαφοροποιήσεις. Το μέρος τελειώνει με ένα θαυμάσιο κρεσέντο και μια τελική φιοριτούρα.

ΙΙ. Andante con moto

Το δεύτερο μέρος, Andante con moto, μεταβάλλει ολοκληρωτική τη διάθεση. Όμποε, φαγκότα και βιόλες, υποστηριζόμενα από απαλά πιτσικάτι των εγχόρδων, εισάγουν μια γοερή μελωδία. Για μια στιγμή η μελωδία επαναλαμβάνεται απόμακρη και εμφανίζεται ένα λαμπερό θέμα σε μείζονα τόνο για να εξαφανιστεί αμέσως μετά. Ακολουθούν παραλλαγές του κύριου θέματος προτού τελειώσει το μέρος με ένα απαλό πιτσικάτο των βαθύχορδων.

ΙΙΙ. Con moto moderato

Το τρίτο μέρος, Con moto moderato, είναι ένα χαριτωμένο κομμάτι που θυμίζει μενουέτο. Εδώ προστίθεται μια αίσθηση μυστηρίου όταν ένα θελκτικό τρίο των κόρνων κτυπά την πόρτα ζητώντας να εισέλθει. Αφού ξαναεμφανιστεί το τρίο των κόρνων άλλη μια φορά, το κύριο θέμα του μενουέτου επανέρχεται σύντομο και σβήνει τελειώνοντας το μέρος.

IV. Saltarello: Presto 

Το τελευταίο μέρος, Saltarello:Presto, είναι ένα γρήγορο και ζωηρό μέρος βασισμένο σε ένα Ναπολιτάνικο χορό παρόμοιο της ταραντέλας. Σχεδόν αμέσως ο χορός αρχίζει τον φρενιτιώδη ρυθμό του, στην αρχή ήσυχα κι έπειτα με βαθμιαία αύξηση της έντασης. Κάπου κάπου, ο ρυθμός χαλαρώνει, αλλά κατόπιν ο σχεδόν καταχθόνιος στροβιλισμός του χορού επανεμφανίζεται στα έγχορδα και σαρώνεται από ολόκληρη την ορχήστρα. Στην κατάληξη του τελευταίου μέρους, η μουσική επιστρέφει για λίγο στο αρχικό θέμα προτού επιστρέψει διαχυτική στο χορό.