 |
| Φωτογραφία του Μπέντριχ Σμέτανα από το 1882, όταν είχε ήδη καθιερωθεί ως ηγετική μορφή της τσεχικής μουσικής. |
Ο Μπέντριχ Σμέτανα (1824–1884) θεωρείται ο θεμελιωτής της τσεχικής εθνικής μουσικής και μία από τις σημαντικότερες μορφές του ευρωπαϊκού Ρομαντισμού. Σε μια εποχή όπου η Βοημία αναζητούσε πολιτιστική και πολιτική ταυτότητα μέσα στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, ο Σμέτανα επιχείρησε να δώσει στη μουσική της πατρίδας του δική της φωνή — όχι μόνο μέσα από λαϊκά στοιχεία, αλλά κυρίως μέσα από ιστορικά σύμβολα, θρύλους και το ίδιο το τοπίο της Τσεχίας.
Η μουσική του συνδυάζει λυρική ένταση, θεατρικότητα και βαθιά εθνική συνείδηση. Παρά τις προσωπικές τραγωδίες και την ολοκληρωτική απώλεια της ακοής του, συνέχισε να συνθέτει έργα που έγιναν σύμβολα της τσεχικής πολιτιστικής κληρονομιάς, με κορυφαίο παράδειγμα τον συμφωνικό κύκλο Η Πατρίδα μου (Má vlast).
1824
Γεννιέται στις 2 Μαρτίου στο Λιτομίσλ της βορειοανατολικής Βοημίας.
1830
Δίνει την πρώτη δημόσια εμφάνισή του στο Λιτομίσλ, σε ηλικία μόλις έξι ετών.
1844
Αναλαμβάνει δάσκαλος μουσικής στην οικογένεια του Κόμη Λέοπολντ Τουν.
1848
Συμμετέχει στο επαναστατικό κλίμα της Πράγας και αποφασίζει να αφιερώσει τη δημιουργία του στην προώθηση της τσεχικής μουσικής και πολιτιστικής ταυτότητας.
1849
Παντρεύεται την Κατερίνα Κολάροβα.
1856
Δέχεται θέση δασκάλου πιάνου στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας, όπου γνωρίζει σημαντική επιτυχία ως πιανίστας, μαέστρος και συνθέτης.
1859
Η Κατερίνα πεθαίνει από φυματίωση, γεγονός που τον συγκλονίζει βαθιά.
1860
Παντρεύεται τη Μπετίνα Φερντινάντοβα.
1866
Η όπερα Οι Βρανδεμβούργοι στη Βοημία γνωρίζει θερμή υποδοχή και καθιερώνει τον Σμέτανα ως κύρια δύναμη της τσεχικής μουσικής ζωής. Την ίδια χρονιά διορίζεται διευθυντής του Προσωρινού Θεάτρου της Πράγας.
1874
Αρχίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας και χάνει ολοκληρωτικά την ακοή του.
1875
Παρουσιάζει τα δύο πρώτα συμφωνικά ποιήματα από τον κύκλο Η Πατρίδα μου — έργο που θα ταυτιστεί με την τσεχική εθνική συνείδηση.
1881
Παρουσιάζεται η όπερα Λιμπούσε στο Εθνικό Θέατρο της Πράγας, στο πλαίσιο των εορτασμών για το νέο πολιτιστικό σύμβολο της πόλης.
1884
Η ψυχική και σωματική του κατάσταση επιδεινώνεται δραματικά. Εισάγεται σε άσυλο στην Πράγα, όπου πεθαίνει στις 12 Μαΐου.
- Παρά την ολοκληρωτική απώλεια της ακοής του, ο Σμέτανα συνέχισε να συνθέτει με αξιοσημείωτη επιμονή. Παρακολουθούσε ακόμη και συναυλίες, προσπαθώντας να “δει” τη μουσική μέσα από τις κινήσεις του μαέστρου και των μουσικών — μια εικόνα σχεδόν συμβολική για έναν δημιουργό που είχε ήδη μεταφέρει τον ήχο βαθιά στην εσωτερική του μνήμη.
- Παρότι ήδη αναγνωριζόταν ως κορυφαίος εκπρόσωπος της τσεχικής μουσικής, συνέχισε να δέχεται έντονες επιθέσεις από αντιπάλους και επικριτές. Στην παρουσίαση της Λιμπούσε για τα εγκαίνια του Εθνικού Θεάτρου της Πράγας, λέγεται πως δεν του είχε εξασφαλιστεί καν θέση στην αίθουσα και αναγκάστηκε να αναζητήσει μόνος του εισιτήριο — μια πικρή ειρωνεία για τον συνθέτη που είχε συμβάλει όσο λίγοι στη γέννηση της εθνικής μουσικής σκηνής.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου