Ρίχαρντ Βάγκνερ – Σταθμοί Ζωής

Πορτρέτο του Ρίχαρντ Βάγκνερ
Ο Ρίχαρντ Βάγκνερ στα τελευταία χρόνια της ζωής του, όταν είχε ήδη μεταμορφώσει ριζικά την ιστορία της όπερας.

Ο Ρίχαρντ Βάγκνερ (1813–1883) υπήρξε μία από τις πιο επιδραστικές αλλά και πιο αμφιλεγόμενες μορφές στην ιστορία της μουσικής. Συνθέτης, θεωρητικός και δραματουργός, επιχείρησε να μεταμορφώσει την όπερα σε ένα ενιαίο «ολικό έργο τέχνης», όπου μουσική, ποίηση, σκηνογραφία και μύθος λειτουργούν ως αδιαχώριστο σύνολο.

Η καλλιτεχνική του φιλοδοξία άλλαξε ριζικά την πορεία της δυτικής μουσικής. Τα έργα του επηρέασαν βαθιά τη συμφωνική γραφή, την αρμονία και τη δραματουργία του ύστερου 19ου αιώνα, ενώ η προσωπικότητα και οι ιδέες του συνεχίζουν μέχρι σήμερα να προκαλούν θαυμασμό, αντιπαραθέσεις και έντονο διάλογο.

1813

Γεννιέται στις 22 Μαΐου στη Λειψία της Γερμανίας.

1821

Παρακολουθεί για πρώτη φορά το έργο του Βέμπερ Ο Ελεύθερος Σκοπευτής, εμπειρία που τον σημαδεύει βαθιά.

1831

Εγγράφεται στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας και αρχίζει σοβαρές μουσικές σπουδές.

1833

Αναλαμβάνει την πρώτη του μουσική θέση ως χορωδός και μαέστρος στο Βίρτσμπουργκ.

1836

Παντρεύεται τη Μίνα Πλάνερ, ηθοποιό του θεάτρου.

1839

Φεύγει από τη Ρίγα με τη σύζυγό του εξαιτίας χρεών. Το επικίνδυνο θαλάσσιο ταξίδι προς την Αγγλία θα εμπνεύσει αργότερα τον Ιπτάμενο Ολλανδό.

1842

Η όπερα Ριέντσι γνωρίζει μεγάλη επιτυχία στη Δρέσδη.

1843

Διορίζεται βασιλικός αρχιμουσικός στη Δρέσδη.

1845

Ολοκληρώνει τον Τανχόιζερ.

1848

Συμμετέχει ενεργά στο επαναστατικό κλίμα της Δρέσδης και συνδέεται με ριζοσπαστικούς πολιτικούς κύκλους.

1849

Μετά την αποτυχία της εξέγερσης καταζητείται από τις αρχές και διαφεύγει στην Ελβετία.

1850

Δημοσιεύει το δοκίμιο Ο Ιουδαϊσμός στη Μουσική, κείμενο που θα στιγματίσει μόνιμα την υστεροφημία του.

1852

Αρχίζει να επεξεργάζεται τον μνημειώδη κύκλο Το Δαχτυλίδι του Νίμπελουνγκ.

1857

Διακόπτει προσωρινά το Δαχτυλίδι για να συνθέσει τον Τριστάνο και Ιζόλδη.

1864

Ο νεαρός βασιλιάς Λουδοβίκος Β΄ της Βαυαρίας γίνεται προστάτης του και εξοφλεί τα χρέη του.

1865

Πρεμιέρα του Τριστάνου και Ιζόλδης στο Μόναχο.

1870

Παντρεύεται την Κόζιμα φον Μπύλοβ, κόρη του Φραντς Λιστ.

1876

Εγκαινιάζεται το Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ με την πρώτη πλήρη παρουσίαση του Δαχτυλιδιού του Νίμπελουνγκ.

1882

Ολοκληρώνει τον Πάρσιφαλ, το τελευταίο του έργο.

1883

Πεθαίνει στις 13 Φεβρουαρίου στη Βενετία.

________________________

  • Ο Βάγκνερ αντιμετώπιζε την τέχνη με σχεδόν αποστολικό τρόπο. Δεν ήθελε απλώς να συνθέτει όπερες· ήθελε να αναμορφώσει ολόκληρη την εμπειρία του μουσικού θεάτρου. Το θέατρο του Μπαϊρόιτ σχεδιάστηκε σύμφωνα με τις δικές του αισθητικές απαιτήσεις: σκοτεινή αίθουσα, κρυμμένη ορχήστρα και απόλυτη συγκέντρωση του κοινού στη σκηνική δράση — στοιχεία που σήμερα θεωρούνται σχεδόν αυτονόητα.
  • Ταυτόχρονα, η προσωπικότητά του υπήρξε έντονα διχαστική. Οι οικονομικές κρίσεις, οι πολιτικές συγκρούσεις και κυρίως τα αντισημιτικά του κείμενα παραμένουν αναπόσπαστο μέρος της δημόσιας συζήτησης γύρω από το έργο και την κληρονομιά του.

________________________


Σχόλια