Τζορτζ Γκέρσουιν - Εισαγωγή

Πορτρέτο του Τζορτζ Γκέρσουιν, του συνθέτη που γεφύρωσε τον κόσμο της τζαζ, του Broadway και της συμφωνικής μουσικής με αβίαστη πρωτοτυπία.

Ο Τζορτζ Γκέρσουιν διέγραψε μια μουσική πορεία σχεδόν μυθιστορηματική: Tin Pan Alley, Broadway, Hollywood, αίθουσες συναυλιών, λυρικά θέατρα. Παντού με επιτυχία. Κανείς άλλος συνθέτης δεν κατόρθωσε, σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, να κερδίσει αναγνώριση σε τόσο διαφορετικά μουσικά περιβάλλοντα χωρίς να αλλοιώσει την ταυτότητά του.

Ως τραγουδοποιός εμφανίστηκε την κατάλληλη ιστορική στιγμή· όταν η αμερικανική λαϊκή μουσική αναζητούσε μορφή και αυτοπεποίθηση. Ως συνθέτης λόγιας μουσικής, δεν απομακρύνθηκε από τις ρίζες της· αντιθέτως, της προσέφερε δομή, βάθος και καλλιτεχνική φιλοδοξία.

Στο μυαλό του υπήρχαν οι κανόνες της δυτικοευρωπαϊκής σύνθεσης. Στην καρδιά του, όμως, χτυπούσαν οι ρυθμοί και οι αρμονίες της Αμερικής — ιδιαίτερα εκείνες που γεννήθηκαν μέσα από τις αφροαμερικανικές παραδόσεις του Νότου. Αντιλήφθηκε νωρίς την οικουμενικότητα της τζαζ και των μπλουζ και δανείστηκε από αυτά τόλμη, μελαγχολία και ρυθμική ενέργεια. Η διαφάνεια των μελωδιών του και η εσωτερική τους τρυφερότητα συχνά θυμίζουν τη λυρική αμεσότητα του Φραντς Σούμπερτ.

Η μουσική του Γκέρσουιν χαρακτηρίζεται από θαυμαστά σμιξίματα ρυθμού και μελωδίας. Απρόσμενες συγχορδίες ακολουθούν η μία την άλλη με φυσικότητα, ενώ η ειλικρίνεια της έμπνευσής του αποφεύγει κάθε επιτήδευση. Η κορύφωση αυτής της σύνθεσης κόσμων πραγματοποιήθηκε με την όπερά του Πόργκι και Μπες, όπου το λαϊκό και το έντεχνο δεν συγκρούονται — συμφιλιώνονται.

Ο Γκέρσουιν δεν είδε σύνορα. Είδε γέφυρες.