Φέλιξ Μέντελσον – Εισαγωγή

Πορτρέτο του Φέλιξ Μέντελσον-Μπαρτόλντι, συνθέτη και διευθυντή ορχήστρας που συνέδεσε τον Ρομαντισμό με την αναβίωση του Μπαχ.

Ο Φέλιξ Μέντελσον υπήρξε ένα από τα σπανιότερα παραδείγματα καλλιτέχνη που μεγάλωσε μέσα σε περιβάλλον πνευματικής καλλιέργειας και αισθητικής ευγένειας. Η οικογενειακή του ευμάρεια και η ευρεία του μόρφωση δεν τον απομάκρυναν από τη δημιουργία· αντιθέτως, του εξασφάλισαν τις συνθήκες για να υπηρετήσει τη μουσική με αφοσίωση και πειθαρχία. Στην περίπτωσή του, η άνεση δεν γέννησε ραθυμία αλλά αρμονική ισορροπία.

Συνθέτης, πιανίστας, οργανίστας, βιολιστής, διευθυντής ορχήστρας, άνθρωπος των γραμμάτων και της ζωγραφικής, ο Μέντελσον ενσάρκωσε την ιδέα του καλλιεργημένου δημιουργού. Η μουσική του φέρει τη σφραγίδα αυτής της ολότητας: διαύγεια μορφής, κομψότητα γραφής, ρομαντική ευαισθησία που δεν εκτρέπεται σε υπερβολή. Η φαντασία του λειτουργεί μέσα σε πλαίσιο μέτρου, χωρίς να χάνει τη ζωντάνια της.

Παρά την ανοιχτότητά του σε νέες εμπειρίες και τις επιδράσεις των ταξιδιών του, παρέμεινε πιστός στη γερμανική μουσική παράδοση. Δεν την αντιμετώπισε ως βάρος, αλλά ως έδαφος πάνω στο οποίο μπορούσε να οικοδομήσει προσωπική γλώσσα. Οι εικόνες της φύσης, οι ήχοι ξένων τόπων, οι πολιτισμικές του εντυπώσεις μετασχηματίζονται στα έργα του σε μουσική ποιητική λεπτότητα.

Πέρα όμως από το προσωπικό του έργο, η συμβολή του στην ιστορία της μουσικής υπήρξε καθοριστική. Ο Μέντελσον ήταν εκείνος που ανέσυρε από τη λήθη το έργο του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, επαναφέροντάς το στη δημόσια ακρόαση με σεβασμό και διορατικότητα. Η πράξη αυτή δεν υπήρξε απλώς μουσικολογική αποκατάσταση· υπήρξε πράξη πολιτισμικής συνείδησης.

Έτσι, ο Μέντελσον δεν αποτελεί μόνο έναν από τους δημοφιλέστερους δημιουργούς του Ρομαντισμού. Αποτελεί μορφή που απέδειξε ότι η ευγένεια, η καλλιέργεια και η πίστη στην παράδοση μπορούν να συνυπάρξουν με δημιουργική ανανέωση και ζωντανή έκφραση.