Τζοακίνο Ροσσίνι - Σεμίραμις

Ο Τζοακίνο Ροσσίνι, από τους κορυφαίους δημιουργούς της ιταλικής όπερας, σε πορτρέτο της ώριμης περιόδου του, όταν η δραματική έκφραση και η συμφωνική σκέψη κυριαρχούν στο έργο του.

Η όπερα Σεμίραμις αποτελεί το σοβαρότερο και πλέον μνημειώδες οπερατικό έργο του Τζοακίνο Ροσσίνι μετά τον Γουλιέλμο Τέλο. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο θέατρο La Fenice της Βενετίας στις 3 Φεβρουαρίου 1823 και σηματοδοτεί την ώριμη, δραματική πλευρά της δημιουργίας του συνθέτη.

Ιδιαίτερη πρωτοτυπία της όπερας αποτελεί η εισαγωγή, η οποία δεν λειτουργεί απλώς ως αυτόνομο συμφωνικό προοίμιο, αλλά ενσωματώνει θεματικό υλικό από το ίδιο το έργο. Με τον τρόπο αυτό, ο Ροσσίνι ενδυναμώνει τον δεσμό ανάμεσα στη συμφωνική αρχή και στο δράμα που ακολουθεί, προϊδεάζοντας τον ακροατή για την ατμόσφαιρα και τη δραματική ένταση της όπερας.

Η εισαγωγή ανοίγει με ρολαρίσματα των τυμπάνων, ενώ η μουσική κινείται εντυπωσιακά από το πιανίσιμο στο φορτίσιμο μέσα σε λιγότερο από μισό λεπτό. Μια σύντομη παύση οδηγεί σε μια ήσυχη, ρέουσα μελωδία, την οποία παρουσιάζουν τα κόρνα και τα φαγκότα, δημιουργώντας ένα αίσθημα εσωτερικής προσμονής.

Το προηγούμενο φορτίσιμο επιστρέφει και στη συνέχεια η μελωδία του κόρνου επανεμφανίζεται, αυτή τη φορά στα ξύλινα πνευστά, με τη συνοδεία διακοσμητικών πιτσικάτι στα έγχορδα, που στηρίζονται σε αρμονικές συγχορδίες. Η εναλλαγή έντασης και υφής ενισχύει τη δραματική πολυπλοκότητα της μουσικής.

Μια ξαφνική, επιβλητική συγχορδία διακόπτει τη ροή και σηματοδοτεί την έναρξη του κύριου μέρους της εισαγωγής. Μετά από ένα ακόμη πιτσικάτο, η αρχική μουσική επιστρέφει και ακολουθεί μια ελαφριά, σχεδόν αιθέρια μελωδία των βιολιών, η οποία αναπτύσσεται σταδιακά από ολόκληρη την ορχήστρα.

Ένα πιτσικάτο των εγχόρδων εισάγει μια δεύτερη μελωδική ιδέα, που παρουσιάζεται από τα κλαρινέτα και τα φαγκότα. Μια μικρή κορύφωση οδηγεί σε ένα συντομότερο, πιο αργό τμήμα και κατόπιν σε επανάληψη των δύο βασικών θεμάτων, πριν η εισαγωγή κινηθεί προς μια τελική, σθεναρή κλιμάκωση, προετοιμάζοντας ιδανικά την είσοδο στο δραματικό σύμπαν της όπερας.