Το τσέμπαλο

Το τσέμπαλο ηχεί εδώ και εξακόσια περίπου χρόνια. Είναι πληκτροφόρο όργανο, αλλά οι χορδές του διεγείρονται με νυκτό τρόπο και όχι με κρούση σφυριών όπως στο πιάνο. Ο ήχος που παράγεται είναι χαρακτηριστικός και αναγνωρίζεται εύκολα.

Όταν πρωτοεμφανίστηκε το τσέμπαλο, έγινε αμέσως αγαπητό και η φήμη του απλώθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Με την είσοδο του 16ου αιώνα έγινε εξαιρετικά δημοφιλές και οι συνθέτες το χρησιμοποιούσαν σχεδόν σε κάθε οργανικό συνδυασμό. Περισσότερο χρησίμευε ως συνοδεία, παρέχοντας το αρμονικό υπόστρωμα, παρά ως σόλο όργανο.

Το σώμα του τσέμπαλου έχει το σχήμα πτερυγίου. Για κάθε νότα υπάρχουν δύο ή περισσότερες χορδές - ο εκτελεστής μπορεί να επιλέξει πόσες χρησιμοποιούνται κάθε φορά, επιτρέποντας στο όργανο να παράγει δυνατούς και απαλούς ήχους. Ορισμένα μεταγενέστερα όργανα χρησιμοποιούσαν ένα μηχανισμό αυξομείωσης της έντασης, ανοίγοντας και κλείνοντας κάποιες γρίλιες στο σώμα του οργάνου, επιτρέποντας στον ήχο να δυναμώσει. 

Συνήθως τα τσέμπαλα έχουν δύο, μερικές φορές και τρία, πληκτρολόγια που το καθένα παράγει μια διαφορετική τονική ποιότητα.

Γύρω στο τέλος του 18ου αιώνα, το τσέμπαλο άρχισε να χάνει τη δημοτικότητά του καθώς αναπτυσσόταν το πιάνο. Για εκατό περίπου χρόνια παρέμενε ξεχασμένο. Στον αιώνα μας όμως, το τσέμπαλο γνωρίζει ένα είδος αναγέννησης.

Πώς λειτουργεί το τσέμπαλο

Η λειτουργία των πληκτροφόρων είναι μηχανική. Όταν ο εκτελεστής πιέζει ένα πλήκτρο, το αντίθετο άκρο του (στο εσωτερικό του οργάνου) σηκώνει μια πένα προσαρμοσμένη σε ένα λεπτό επίμηκες ξύλο ή πλαστικό, το ζυγό, η οποία πλήττει τη χορδή.

Ένας μηχανισμός διαφυγής επιτρέπει στο ζυγό να επανέλθει στην αρχική του θέση, χωρίς να ξανακτυπήσει τη χορδή. Ένας μηχανισμός προσαρμοσμένος επίσης στο ζυγό, κινεί ένα μαξιλαράκι ντυμένο με τσόχα, τον σιωπητήρα, ο οποίος ακουμπά τη χορδή, διακόπτει τη δόνησή της και σταματά τον ήχο της νότας.

Η πένα που αρχικά κατασκευαζόταν από φτερό ή δέρμα, σήμερα φτιάχνεται από πλαστικό.