Χάιντν - Κοντσέρτο για Τρομπέτα σε Μι ύφεση Μείζονα

Το Κοντσέρτο για Τρομπέτα σε Μι ύφεση Μείζονα αποτελεί ένα από τα πλέον γνωστά και αγαπημένα έργα του Γιόζεφ Χάιντν και συγκαταλέγεται ανάμεσα στα ελάχιστα κοντσέρτα για τρομπέτα που κατέκτησαν διαχρονική θέση στο συμφωνικό ρεπερτόριο. Ο συνθέτης το ολοκλήρωσε το 1796 , ανταποκρινόμενος στις ερμηνευτικές δυνατότητες ενός καινοτόμου οργάνου και ενός εξαιρετικού σολίστα. Το έργο γράφτηκε για τον βιεννέζο αυλικό τρομπετίστα Άντον Βάιντινγκερ , ο οποίος εκείνη την περίοδο είχε επινοήσει μια τρομπέτα με κλειδιά . Το νέο αυτό όργανο επέκτεινε σημαντικά το τονικό φάσμα της παραδοσιακής «φυσικής» τρομπέτας, επιτρέποντας την εκτέλεση χρωματικών φθόγγων με μεγαλύτερη ευχέρεια. Ο Χάιντν αξιοποίησε με ευφυή τρόπο τις νέες αυτές δυνατότητες, δημιουργώντας ένα έργο που συνδυάζει κλασική ισορροπία με τεχνική και εκφραστική πρωτοτυπία. Μέρη : Ι. Allegro Το πρώτο μέρος ακολουθεί την καθιερωμένη για την εποχή δομή, αρχίζοντας με ένα tutti της ορχήστρας, το οποίο παρουσιάζει το βασικό θεματικό υλικό. ...

Μπετόβεν - Κοντσέρτο για Πιάνο Αρ. 5 σε Μι ύφεση Μείζονα "Αυτοκρατορικό", Έργο 73

Το Αυτοκρατορικό Κοντσέρτο, γραμμένο το 1809, είναι το τελευταίο έργο του Μπετόβεν σε αυτό το είδος - και αναμφίβολα το πιο δημοφιλές. Είναι αφιερωμένο στον Αρχιδούκα Ροδόλφο της Αυστρίας, μαθητή και προστάτη του Μπετόβεν.

Η πρώτη παρουσίαση του έργου έγινε στη Λειψία στις 28 Νοεμβρίου του 1811. Στην πρώτη βιεννέζικη εκτέλεση του κοντσέρτου, ο συνθέτης, πιανίστας και άλλοτε μαθητής του Μπετόβεν Καρλ Τσέρνι, ήταν ο σολίστ. 

Η ονομασία "Αυτοκρατορικό" δόθηκε στο έργο από έναν άγνωστο εκδότη και απηχεί τη μεγαλοπρέπεια της μουσικής.

Μέρη:

I. Allegro

To πρώτος μέρος, Allegro, περιλαμβάνει ένα μουσικό διάλογο της ορχήστρας με το πιάνο. Η ορχήστρα παίζει δυνατά ηχηρές συγχορδίες, ενώ το πιάνο επεξεργάζεται μεγαλοπρεπείς απαντήσεις. Η ορχήστρα συνεχίζει τη μακριά εισαγωγή μόνη, εισάγοντας τα δύο κύρια θέματα. Η πρώτη μελωδία που παίζεται από τα βιολιά, είναι σθεναρή και κατηγορηματική. Το δεύτερο θέμα αποτελούμενο από μια σύντομη σειρά από ασύνδετες νότες, εισάγεται επίσης από τα βιολιά. Τα κόρνα ακολουθούν με μια απαλή παραλλαγή αυτής της μελωδίας. Τότε εμφανίζεται ο σολίστ και συνενώνει τα θέματα. Όλο το υλικό επανέρχεται με μεγαλειώδη αποτελέσματα.


ΙΙ. Adagio un poco mosso

Το δεύτερο μέρος, Adagio un poco mosso, χτίζεται γύρω από μια υμνητική μελωδία, που αναγγέλλεται αρχικά από τα βιολιά. Ο Μπετόβεν απαλύνει τον ήχο των βιολιών με "σουρντίνα". Το πιάνο απαλύνει το θέμα με ένα ελεύθερο, ευγενικό και συγκινητικό τρόπο. Αργότερα ο σολίστ επαναλαμβάνει τη μελωδία με τη συνοδεία μιας συγχορδίας πιτσικάτο των εγχόρδων. Προς το τέλος του μέρους, η ορχήστρα ανακτά τον έλεγχο της μελωδίας, ενώ το πιάνο τη διακοσμεί και τη διανθίζει.


ΙΙΙ. Rondo: Allegro

Στο τρίτο μέρος, Rondo: Allegro, το πιάνο που παίζει μόνο με μια συγχορδία των κόρνων, εισάγει το δραστήριο φινάλε. Αργότερα, διατηρώντας την ελαφριά παιχνιδιάρικη διάθεση του μέρους, ο Μπετόβεν εισάγει λίγα μέτρα ενός δημοφιλούς δημοτικού τραγουδιού. Το πιάνο είναι σταθερά στο προσκήνιο σε όλη τη διάρκεια του μέρους, επιδιδόμενο σε μια πληθώρα δεξιοτεχνιών που οδηγούν το έργο σε μια δυναμική κατάληξη.



Σχόλια