Λούντβιχ βαν Μπετόβεν – Σταθμοί Ζωής

Ο Μπετόβεν στο πιάνο, απορροφημένος στη δημιουργία, μπροστά σε ανοιχτό παράθυρο — εικόνα που αποτυπώνει τη μοναχική ένταση των ύστερων χρόνων του.

Ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν αποτελεί μορφή-ορόσημο της δυτικής μουσικής. Γεννημένος στον ύστερο Κλασικισμό, εξελίχθηκε σε δύναμη ανατροπής που άνοιξε τον δρόμο στον Ρομαντισμό. Η ζωή του σημαδεύτηκε από κοινωνική άνοδο, καλλιτεχνική αυτονομία και μια τραγική πάλη με την κώφωση. Από παιδί-θαύμα της Βόννης έως μοναχικό δημιουργό της Βιέννης, ο Μπετόβεν διεκδίκησε για τον συνθέτη έναν νέο ρόλο: όχι αυλικό υπηρέτη, αλλά ανεξάρτητο πνευματικό δημιουργό.

1770

Γεννιέται στις 16 Δεκεμβρίου στη Βόννη. Η οικογένειά του συνδέεται ήδη με τη μουσική της αυλής.

1773

Πεθαίνει ο παππούς του, που υπήρξε πρότυπο και στήριγμα για την οικογένεια.

1778

Πραγματοποιεί την πρώτη δημόσια εμφάνισή του στην Κολονία και αρχίζει μαθήματα με τον Γκίλες βαν ντεν Έντεν.

1782

Γίνεται βοηθός οργανίστα στην αυλή του Εκλέκτορα της Κολωνίας, αποκτώντας επαγγελματική εμπειρία.

1784

Διορίζεται βοηθός αυλικός οργανίστας και εισέρχεται στον κύκλο του αρχιδούκα Μαξιμίλιαν.

1787

Μεταβαίνει στη Βιέννη και συναντά τον Μότσαρτ. Η επίσκεψη διακόπτεται από τον θάνατο της μητέρας του, γεγονός που τον αναγκάζει να επιστρέψει στη Βόννη.

1789

Αναλαμβάνει την ευθύνη της οικογένειάς του, λόγω της κατάστασης του πατέρα του.

1792

Εγκαθίσταται οριστικά στη Βιέννη για σπουδές κοντά στον Χάιντν. Από εδώ και στο εξής, η πόλη θα γίνει το μόνιμο κέντρο της ζωής του.

1795

Δίνει την πρώτη μεγάλη δημόσια εμφάνιση στη Βιέννη με το Κοντσέρτο για Πιάνο αρ. 2. Τα έργα του αρχίζουν να εκδίδονται.

1798

Εμφανίζονται τα πρώτα προβλήματα ακοής. Η ιδέα μιας «ηρωικής» συμφωνίας αφιερωμένης στον Ναπολέοντα γεννιέται στο πολιτικό κλίμα της εποχής.

1801

Η κώφωση επιδεινώνεται. Αφιερώνει τη Σονάτα «του Σεληνόφωτος» στην Τζουλιέτα Γκουιτσάρντι.

1802

Στο Χάιλιγκενστατ γράφει τη συγκλονιστική Διαθήκη του, όπου ομολογεί σκέψεις αυτοκτονίας, αλλά δηλώνει ότι θα ζήσει για την τέχνη του. Ολοκληρώνει τη Συμφωνία αρ. 2.

1804

Παρουσιάζεται η Ηρωική Συμφωνία, έργο-σταθμός που αλλάζει τη συμφωνική γραφή.

1808

Σε ιστορική συναυλία παρουσιάζεται η Συμφωνία αρ. 5 και η Συμφωνία αρ. 6 — δύο αντίθετοι κόσμοι μέσα στο ίδιο δημιουργικό έτος.

1809

Ο αρχιδούκας Ροδόλφος και οι πρίγκιπες Λόμπκοβιτς και Κίνσκι του εξασφαλίζουν ετήσιο εισόδημα ώστε να παραμείνει στη Βιέννη, αναγνωρίζοντας το κύρος του.

1819

Η κώφωση γίνεται απόλυτη. Η επικοινωνία του περνά πλέον μέσα από τετράδια συνομιλιών.

1826

Η απόπειρα αυτοκτονίας του ανιψιού του τον συγκλονίζει. Ολοκληρώνει το Κουαρτέτο εγχόρδων αρ. 16, Έργο 135 - το τελευταίο του έργο.

1827

Πεθαίνει στις 26 Μαρτίου στη Βιέννη. Η κηδεία του συγκεντρώνει χιλιάδες ανθρώπους — ο συνθέτης έχει πλέον μετατραπεί σε δημόσιο σύμβολο.

_________________________________

• Μεταξύ των τελευταίων ετών της ζωής του, ο Μπετόβεν κατέστρεψε το αγγλικό του πιάνο Broadwood, χτυπώντας με υπερβολική δύναμη τα πλήκτρα. Η πράξη αυτή συνδέεται με την προσπάθειά του να αντιληφθεί μέσω δονήσεων τον ήχο που δεν μπορούσε πλέον να ακούσει. Το όργανο σώζεται μέχρι σήμερα.

• Σε άλλη περίπτωση, απέλυσε οικονόμο επειδή εκείνη είχε πει ένα μικρό ψέμα. Όταν του ασκήθηκε κριτική για την αυστηρότητά του, δήλωσε ότι η ανειλικρίνεια αποτελεί ένδειξη «ακάθαρτης καρδιάς», στοιχείο ασυμβίβαστο με το ήθος που απαιτούσε από το περιβάλλον του.

• Κατά την πρώτη πρόβα της όπερας Φιντέλιο στο παλάτι του πρίγκιπα Λόμπκοβιτς, όταν διαπιστώθηκε η απουσία ενός φαγκότου και προτάθηκε να συνεχιστεί η πρόβα χωρίς αυτό, αντέδρασε έντονα και αποκάλεσε τον πρίγκιπα «γάιδαρο», υπερασπιζόμενος την ενορχηστρωτική πληρότητα του έργου.

• Το 1791, στο Ασάφενμπουργκ, συναντήθηκε με τον πιανίστα Γιόχαν Στέρκελ. Κατά την κοινή τους παρουσία, αυτοσχεδίασε μιμούμενος το εκλεπτυσμένο ύφος του Στέρκελ, εντυπωσιάζοντας τον ήδη καταξιωμένο μουσικό.

________________________________