Φραντς Λιστ – Σταθμοί Ζωής

Η Βιέννη του 19ου αιώνα, πόλη όπου ο νεαρός Λιστ διαμόρφωσε τη βιρτουοζιτέ του και γνώρισε την αίγλη της ευρωπαϊκής μουσικής πρωτεύουσας.

Ο Φραντς Λιστ υπήρξε μία από τις πιο εκρηκτικές και πολυδιάστατες μορφές του 19ου αιώνα: βιρτουόζος που αποθέωσε το ρεσιτάλ πιάνου, συνθέτης που διεύρυνε τη συμφωνική φόρμα, διανοούμενος, παιδαγωγός, εκκλησιαστικός, κοσμοπολίτης. Η ζωή του κινήθηκε ανάμεσα στη σκηνική λάμψη, στα ερωτικά σκάνδαλα και στη θρησκευτική εσωστρέφεια. Κανένας άλλος πιανίστας της εποχής του δεν προκάλεσε τέτοια υστερία· κανένας άλλος δεν αναζήτησε με τόση ένταση τη μεταμόρφωση του ίδιου του ρόλου του καλλιτέχνη.

1811

Γεννιέται στις 22 Οκτωβρίου στο Ράιντινγκ της Ουγγαρίας. Από πολύ μικρή ηλικία θεωρείται παιδί-θαύμα.

1820

Δίνει την πρώτη δημόσια εμφάνισή του και μετακομίζει στη Βιέννη, όπου μαθητεύει κοντά στον Καρλ Τσέρνι και γνωρίζει τον μουσικό κόσμο της αυτοκρατορικής πρωτεύουσας.

1823

Η αίτησή του στο Ωδείο του Παρισιού απορρίπτεται λόγω της ξένης καταγωγής του — ένα πλήγμα που όμως δεν ανακόπτει τη σταδιοδρομία του.

1824

Παρουσιάζεται η πρώτη του όπερα, Don Sanche, έργο νεανικό που δεν θα διατηρηθεί στο ρεπερτόριο, αλλά δείχνει τις πρώιμες φιλοδοξίες του.

1826

Ο πατέρας του πεθαίνει από τύφο. Ο Λιστ εγκαταλείπει τις περιοδείες και βιώνει περίοδο εσωτερικής κρίσης.

1830

Γνωρίζει τον Φρεντερίκ Σοπέν, ενώ μέσω του καλλιτεχνικού κύκλου του Παρισιού συνδέεται με τη Μαρί ντ’ Αγκού, με την οποία θα αποκτήσει τρία παιδιά.

1835

Μετακομίζει στην Ελβετία. Γεννιέται το πρώτο από τα παιδιά του και αρχίζει περίοδος εντατικής δημιουργίας και συγγραφικής δραστηριότητας.

1837

Επιστρέφει στη Βιέννη και επανεμφανίζεται θριαμβευτικά στο κοινό, εγκαινιάζοντας ουσιαστικά τον θεσμό του σόλο ρεσιτάλ πιάνου.

1842

Αποδέχεται τη θέση του Διευθυντή Μουσικής στη Βαϊμάρη. Παρότι συνεχίζει τις περιοδείες, η Βαϊμάρη θα εξελιχθεί σε κέντρο της δημιουργικής του επιρροής.

1844

Λήγει η σχέση του με τη Μαρί ντ’ Αγκού, έπειτα από χρόνια έντονου δεσμού και καλλιτεχνικής σύμπραξης.

1847

Γνωρίζει την Πριγκίπισσα Καρολίνα φον Ζάιν-Βίτγκενσταϊν και εγκαθίσταται οριστικότερα στη Βαϊμάρη.

1850

Διευθύνει την πρεμιέρα του Λόενγκριν του Ρίχαρντ Βάγκνερ, υποστηρίζοντας ενεργά τη «Νέα Γερμανική Σχολή».

1851–1854

Συνθέτει τις Ουγγρικές Ραψωδίες, έργα που συνδυάζουν εθνικά στοιχεία με δεξιοτεχνική λάμψη.

1856

Ολοκληρώνει τη Συμφωνία Δάντης, επεκτείνοντας τη συμφωνική μορφή προς αφηγηματικές και φιλοσοφικές κατευθύνσεις.

1859

Πεθαίνει ο γιος του Ντάνιελ, πλήγμα που τον επηρεάζει βαθιά.

1861

Αποχωρεί από τη Βαϊμάρη και μεταβαίνει στη Ρώμη, στραφόμενος όλο και περισσότερο προς τη θρησκευτική ζωή.

1862

Πεθαίνει η κόρη του Μπλαντίν. Λίγα χρόνια αργότερα λαμβάνει κατώτερους εκκλησιαστικούς βαθμούς, σηματοδοτώντας νέα πνευματική φάση.

1869

Ξεκινά η τελευταία του ερωτική σχέση με την Όλγα Γιανίνα, σε μια περίοδο όπου η ζωή του μοιράζεται ανάμεσα σε Ρώμη, Βαϊμάρη και Βουδαπέστη.

1886

Πεθαίνει από πνευμονία στις 31 Ιουλίου στο Μπάιροϊτ, ενώ παρευρίσκεται στο Φεστιβάλ Βάγκνερ.

______________________________

• Η ασθενική του κράση στα παιδικά χρόνια αποδόθηκε σε πτώση της μητέρας του σε πηγάδι κατά την εγκυμοσύνη — μια ιστορία που τροφοδότησε τον μύθο του. 

• Ο ίδιος ο Λιστ δεν απέφευγε την αυτομυθοποίηση: διηγούνταν πως ο Μπετόβεν ανέβηκε στη σκηνή για να τον αγκαλιάσει συγκινημένος. Αν και πράγματι τον συνάντησε το 1823, ο Μπετόβεν ήταν ήδη σχεδόν εντελώς κουφός. Η αλήθεια ίσως είναι λιγότερο θεατρική — αλλά η ανάγκη του Λιστ να ανήκει στη γενεαλογία των μεγάλων υπήρξε απολύτως πραγματική.

__________________________________