Γιοχάνες Μπραμς – Σταθμοί Ζωής

Ο Γιοχάνες Μπραμς στο πιάνο συνοδεύει τη σοπράνο Άλις Μπάρμπι σε συναυλία στη Βιέννη, σε μια από τις ώριμες περιόδους της καριέρας του.

Ο Γιοχάνες Μπραμς υπήρξε μία από τις κεντρικές μορφές του Ρομαντισμού, αλλά και ένας συνθέτης που έζησε διαρκώς υπό τη βαριά σκιά του Μπετόβεν. Συνδύασε αυστηρή μορφική πειθαρχία με βαθιά λυρικότητα και επέλεξε μια ζωή χωρίς γάμο, αφιερωμένη στη σύνθεση, στη φιλία και σε έντονους αλλά ατελείς έρωτες. Η διαδρομή του από το Αμβούργο στη Βιέννη σηματοδοτεί την πορεία ενός δημιουργού που κέρδισε αργά, αλλά οριστικά, τον σεβασμό της ευρωπαϊκής μουσικής σκηνής.

1833

Γεννιέται στις 7 Μαΐου στο Αμβούργο, σε οικογένεια με περιορισμένα οικονομικά μέσα αλλά μουσική καλλιέργεια.

1848

Πραγματοποιεί το δημόσιο ντεμπούτο του στο Αμβούργο, ως πιανίστας.

1850

Γνωρίζεται με τον βιολιστή Έντουαρντ Ρεμένιϊ. Συνθέτει το Scherzo σε μι ελάσσονα, από τα πρώτα σωζόμενα έργα του.

1853

Ξεκινά την πρώτη του περιοδεία. Συναντά τον Γιόζεφ Γιοάκιμ, ο οποίος τον συστήνει στον Λιστ. Επισκέπτεται τον Ρόμπερτ και την Κλάρα Σούμαν στο Ντίσελντορφ — γνωριμία που αποδεικνύεται καθοριστική.

1854

Πραγματοποιείται η πρώτη πρεμιέρα έργου του, με την Κλάρα Σούμαν στο πιάνο. Την ίδια χρονιά ο Ρόμπερτ Σούμαν αποπειράται να αυτοκτονήσει και εγκλείεται σε άσυλο. Ο Μπραμς παραμένει στο πλευρό της Κλάρα, αναπτύσσοντας μαζί της βαθύ δεσμό.

1857

Διορίζεται Διευθυντής Μουσικής στο Ντέτμολντ, αποκτώντας εμπειρία στη διεύθυνση και στη χορωδιακή γραφή.

1858

Συνάπτει σχέση με την Αγκάτε φον Ζίμπολντ, ενώ εργάζεται πάνω στο Κοντσέρτο για Πιάνο αρ. 1. Η σχέση δεν θα καταλήξει σε γάμο.

1859

Ιδρύει γυναικεία χορωδία στο Αμβούργο, επιβεβαιώνοντας το ενδιαφέρον του για τη φωνητική μουσική.

1862

Μετακομίζει στη Βιέννη, πόλη που θα γίνει το μόνιμο κέντρο της ζωής του.

1864

Συνδέεται συναισθηματικά με τη μαθήτριά του Ελίζαμπεθ φον Στοκχάουζεν.

1865

Ο θάνατος της μητέρας του τον συγκλονίζει. Αρχίζει να συνθέτει το Γερμανικό Ρέκβιεμ, έργο βαθιάς προσωπικής φόρτισης.

1869

Ερωτεύεται τη Γιούλι Σούμαν. Ο γάμος της με άλλον άνδρα τον επηρεάζει έντονα και εμπνέει τη Ραψωδία για Άλτο.

1871

Εγκαθίσταται μόνιμα στη Βιέννη, σε ηλικία 38 ετών.

1872

Διορίζεται Διευθυντής της Φιλαρμονικής Εταιρίας της Βιέννης.

1876

Ολοκληρώνει τη Συμφωνία αρ. 1, μετά από μακρά περίοδο επεξεργασίας. Το έργο ερμηνεύεται ως απάντηση στη συμφωνική κληρονομιά του Μπετόβεν.

1878

Πραγματοποιεί την πρώτη από οκτώ επισκέψεις του στην Ιταλία. Την ίδια περίοδο υιοθετεί τη χαρακτηριστική γενειάδα του.

1887

Συνθέτει το τελευταίο του μεγάλο ορχηστρικό έργο, το Διπλό Κοντσέρτο για Βιολί και Τσέλο.

1896

Πεθαίνει η Κλάρα Σούμαν. Η υγεία του αρχίζει να επιδεινώνεται αισθητά.

1897

Πεθαίνει από καρκίνο του ήπατος στις 3 Απριλίου στη Βιέννη, σε ηλικία 63 ετών.

______________________________

• Η προσωπική του ζωή αποτέλεσε αντικείμενο σχολίων ήδη από την εποχή του. Η διαρκής αποτυχία του να παντρευτεί γέννησε φήμες περί σεξουαλικής ανικανότητας, που συνδέθηκαν με το γεγονός ότι διατήρησε νεανική χροιά φωνής μέχρι τα 24 του χρόνια. Κυκλοφόρησε επίσης η άποψη ότι η γενειάδα του υιοθετήθηκε για να καλύψει μια εμφάνιση που θεωρούνταν υπερβολικά απαλή.

• Πριν φύγει από το πατρικό του σπίτι, είπε στον πατέρα του πως, αν βρεθεί ποτέ σε ανάγκη, να αναζητήσει βοήθεια μέσα σε μία από τις παρτιτούρες του. Πράγματι, σε δύσκολη στιγμή ο πατέρας του βρήκε ανάμεσα στις σελίδες χαρτονομίσματα που ο Μπραμς είχε τοποθετήσει εκεί.

• Η καθυστέρηση ολοκλήρωσης της πρώτης του συμφωνίας — δεν παρουσιάστηκε παρά όταν ήταν 43 ετών — αποδίδεται εν μέρει στη συνείδηση της τεράστιας συμφωνικής κληρονομιάς του Μπετόβεν. Και οι δύο υπήρξαν πιανίστες που εγκαταστάθηκαν στη Βιέννη, και η σύγκριση υπήρξε αναπόφευκτη ήδη ενόσω ο Μπραμς βρισκόταν εν ζωή.

_________________________________