Φραντς Σούμπερτ – Εισαγωγή

Πορτρέτο του Φραντς Σούμπερτ, του συνθέτη που ένωσε οριστικά την ποίηση με τη μουσική στον πρώιμο Ρομαντισμό.

Ο Φραντς Σούμπερτ πέρασε από τη ζωή σύντομα, αλλά η μουσική του άνοιξε έναν ορίζοντα που δεν έκλεισε ποτέ. Με εκείνον ο Ρομαντισμός απέκτησε εσωτερική φωνή· όχι κραυγή, αλλά εξομολόγηση. Υπήρξε ο δημιουργός που συνέδεσε οριστικά τη μουσική με την ποίηση, χαρίζοντας στο Lied μια υπαρξιακή διάσταση που ξεπερνά την απλή μελοποίηση.

Στα τραγούδια του, ο λόγος δεν συνοδεύεται· μεταμορφώνεται. Η μελωδία γίνεται σκέψη, το πιάνο γίνεται τοπίο, η σιωπή γίνεται συναίσθημα. Ο Σούμπερτ δεν έντυσε ποιήματα με ήχους· τα αποκάλυψε. Έτσι αναδείχθηκε σε ποιητή των ήχων, ικανό να αποτυπώσει την πιο λεπτή μεταβολή της ψυχικής διάθεσης.

Πίσω από τη μουσική του διακρίνεται ο άνθρωπος. Ένας άνθρωπος ευάλωτος, βαθιά ευαίσθητος, μελαγχολικός. Η μουσική του φωτίζεται από μια γλυκιά θλίψη που διαπερνά ακόμη και τις πιο λαμπρές στιγμές της. Η μορφή του οδοιπόρου, της διαρκούς αναζήτησης, στοιχειώνει τα έργα του. Δεν πρόκειται για θεατρική δραματοποίηση· πρόκειται για εσωτερική περιπλάνηση.

Ακόμη και στις συμφωνίες και στα έργα καθαρής μουσικής, κάθε φράση μοιάζει με τραγούδι χωρίς λόγια. Η μελωδική του επινοητικότητα υπήρξε αστείρευτη. Κι όμως, πίσω από αυτή την ευκολία κρύβεται μια αγωνία: η αίσθηση μιας ευτυχίας που διαρκώς απομακρύνεται.

Τα βήματα του οδοιπόρου σβήνουν στο βάθος. Όχι με θόρυβο, αλλά με συγκίνηση. Και η μουσική του Σούμπερτ παραμένει εκεί — σαν μνήμη, σαν εξομολόγηση, σαν ανοιχτή πληγή που έγινε τέχνη.