Εκτόρ Μπερλιόζ - Ονειροπόληση και Καπρίτσιο για βιολί και ορχήστρα (Reverie et Caprice), Έργο 8

To σύντομο αυτό έργο προέρχεται από μια άρια της Α΄Πράξης της όπερας του συνθέτη Benvenuto Cellini. H άρια αντικαταστάθηκε και για να μη σπαταλήσει τη μουσική του, ο συνθέτης έπλασε το έργο το 1841 για τον βιολονίστα Αλεξάντρ Αρτό, που το πρωτοερμήνευσε σε μια συναυλία στο Παρίσι. Επανερμηνεύτηκε κατόπιν στην Λειψία από τον Φέρντιναντ Νταβίντ, εξάρχοντα τότε της ορχήστρας, μαζί με την Φανταστική Συμφωνία και δύο εισαγωγές του Μπερλιόζ.

Σημείωση στην παρτιτούρα που δηλώνει ότι η μουσική αναπαριστά μια "διάχυτη φωταψία", προστέθηκε μετά το θάνατο του συνθέτη. Φαίνεται πάντως ότι πρόθεση του Μπερλιόζ ήταν να αποδώσει μουσικά το ονειρικό πνεύμα του "ονειροπολήματος" σε αντιπαραβολή με το άστατο πνεύμα του "καπρίτσιου".

Το έργο αυτό αποτελεί μια ρομαντική σύνθεση και παράλληλα ένα μεγαλειώδες δείγμα του τρόπου με τον οποίο ο Μπερλιόζ χρησιμοποιεί τη δραματική σύγκρουση ανάμεσα στο σολίστ και την ορχήστρα, ώστε να δημιουργήσει ένταση και να διεγείρει συναισθηματικά τον ακροατή του.

- Adagio
- Allegro vivace

Το Ονειροπόληση και Καπρίτσιο αρχίζει με την ορχήστρα αλλά σύντομα κυριαρχεί το βιολί με ένα όμορφο, θλιμμένο θέμα, που το ακολουθεί ένα γρηγορότερο μέρος. Εδώ, το άστατο καπρίτσιο, δοσμένο εύστροφα, μοιάζει να προσπαθεί απρόθυμα να διασκορπίσει τη μελαγχολική διάθεση της ρέμβης. Το καπρίτσιο επιστρέφει σε ένα αργόρυθμο τμήμα, αλλά μια ακόμη αλλαγή του ρυθμού ανοίγει το δρόμο για μια ζωηρότερη μουσική. Έπειτα, μετά από μια εκθαμβωτική επίδειξη του βιολιού, το θέμα του καπρίτσιου ολοκληρώνει θριαμβικά.