Γιόχαν Στράους Β' – Σταθμοί ζωής

Οι αδελφοί Στράους — Έντουαρτ, Γιόχαν και Γιόζεφ — πρωταγωνιστές της βιεννέζικης μουσικής ζωής του 19ου αιώνα.

Ο Γιόχαν Στράους Β' υπήρξε μια από τις πιο αναγνωρίσιμες και επιδραστικές μορφές της μουσικής ζωής του 19ου αιώνα. Η διαδρομή του δεν υπήρξε ούτε απλή ούτε γραμμική· διαμορφώθηκε μέσα από οικογενειακές συγκρούσεις, καλλιτεχνική φιλοδοξία, κοινωνική αναγνώριση αλλά και προσωπικές απώλειες. Το παρακάτω χρονολόγιο αποτυπώνει τους βασικούς σταθμούς αυτής της πορείας, φωτίζοντας τη μετάβαση από τη σκιά του πατέρα στη διεθνή καταξίωση.

1825

Γεννιέται στις 25 Οκτωβρίου στη Βιέννη, σε οικογένεια ήδη στενά συνδεδεμένη με τη μουσική. Ο πατέρας του, Γιόχαν Στράους Ι, είναι καταξιωμένος συνθέτης και αρχιμουσικός, γεγονός που θα επηρεάσει καθοριστικά – και συχνά συγκρουσιακά – τη ζωή του.

1831

Συνθέτει το πρώτο του βαλς, δείχνοντας από πολύ νωρίς κλίση προς το είδος που αργότερα θα τον καθιερώσει ως τον «Βασιλιά του Βαλς».

1842

Ο πατέρας του εγκαταλείπει το οικογενειακό σπίτι. Ο νεαρός Στράους εγκαταλείπει την τραπεζική σταδιοδρομία που είχε ξεκινήσει και στρέφεται οριστικά στη μουσική, με στόχο και την οικονομική στήριξη της μητέρας του.

1844

Σχηματίζει τη δική του ορχήστρα και αρχίζει να εμφανίζεται στις βιεννέζικες αίθουσες χορού, μπαίνοντας ευθέως σε ανταγωνισμό με τον πατέρα του.

1849

Πεθαίνει ο πατέρας του. Ο Στράους συγχωνεύει την ορχήστρα του πατέρα με τη δική του, εδραιώνοντας τη θέση του ως κυρίαρχη μορφή της βιεννέζικης χορευτικής μουσικής.

1853

Τα εξαντλητικά προγράμματα κλονίζουν σοβαρά την υγεία του. Τη διεύθυνση της ορχήστρας αναλαμβάνει προσωρινά ο αδελφός του, Γιόζεφ Στράους, ενώ ο ίδιος αρχίζει να δέχεται προσκλήσεις για εμφανίσεις στο εξωτερικό.

1862

Παντρεύεται την Ενριέττα (Τζέτι) Σαλουπέτσκι, η οποία θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της καριέρας του.

1867

Συνθέτει το βαλς Ο Γαλάζιος Δούναβης, έργο που θα ταυτιστεί οριστικά με το όνομά του. Την ίδια χρονιά ταξιδεύει στο Παρίσι, ενισχύοντας τη διεθνή του φήμη.

1869

Διευθύνει τα Περιπατητικά Κοντσέρτα στο Λονδίνο και συνθέτει την περίφημη Pizzicato Polka, σε συνεργασία με τον αδελφό του Γιόζεφ.

1871

Πραγματοποιείται η πρεμιέρα της πρώτης του οπερέτας, Ο Ίντιγκο και οι Σαράντα Κλέφτες, σηματοδοτώντας τη στροφή του προς το μουσικό θέατρο.

1874

Ανεβαίνει για πρώτη φορά η οπερέτα Η Νυχτερίδα, ένα από τα αριστουργήματα του είδους και κορυφαία στιγμή της δημιουργίας του.

1878

Πεθαίνει η πρώτη του σύζυγος, Ενριέττα. Ο Στράους προχωρά σε δεύτερο γάμο, ο οποίος αποδεικνύεται σύντομα αποτυχημένος.

1886

Παντρεύεται για τρίτη φορά, την Αντέλε Στράους, με την οποία θα παραμείνει έως το τέλος της ζωής του.

1899

Πεθαίνει ειρηνικά στον ύπνο του, στις 3 Ιουνίου, στη Βιέννη, σε ηλικία 74 ετών.

_________________________

• Η οικογένεια Στράους κατοικούσε σε δύο διαμερίσματα του ίδιου κτιρίου: ένα για τη μητέρα και τα παιδιά και ένα για τον πατέρα, ο οποίος – όπως λέγεται – «δεν άντεχε τη φασαρία των παιδιών» όταν συνέθετε. Εκεί δεχόταν και τις ερωμένες του.

• Για να μπορέσει να παντρευτεί την τρίτη, εβραϊκής καταγωγής σύζυγό του, ο Στράους αναγκάστηκε να απαρνηθεί τη ρωμαιοκαθολική πίστη του και την αυστριακή υπηκοότητα, γεγονός που φωτίζει τις κοινωνικές και θεσμικές πιέσεις της εποχής.

__________________________