Γιόχαν Στράους ΙΙ - εισαγωγή

Τα έργα τα οποία συνέθεσαν τα μέλη της οικογένειας Στράους αποτελούν μια θαυμαστή όσο και πολύτιμη γέφυρα ανάμεσα στις λαϊκές και τις λόγιες εκφράσεις της μουσικής.

Με αιχμή τα πολυάριθμα βαλς τα οποία εκπόνησε ο Γιόχαν Στράους ο νεότερος - στον κατάλογο των έργων του καταγράφονται τετρακόσια περίπου - η διασημότερη βιεννέζικη μουσική δυναστεία του 19ου αιώνα, υπήρξε ο μοναδικός καταλύτης χάρη στον οποίο ένας χορός με μάλλον ταπεινή καταγωγή μετετράπη στο ολόφωτο αντικείμενο του πόθου για ψυχαγωγία ολόκληρης της αυστροουγγρικής, αριστοκρατίας αρχικά, και απώτερα, ανεξαρτήτως διακρίσεων και στρωματώσεων, ολόκληρου του πολιτισμένου κόσμου.

Ο Γιόχαν Στράους, ο υιός, μεταμόρφωσε το βαλς σε μία σπουδαία έκφραση της τέχνης της μουσικής, με συμφωνικό μάλιστα χαρακτήρα, ικανή να γοητεύει τόσο στις αίθουσες των συναυλιών όσο και στις αίθουσες των χορών. Δικαίως επομένως ονομάσθηκε "Βασιλιάς του Βαλς". Το βαλς κυριαρχούσε στη σκέψη και την καρδιά του νεότερου Στράους, αυτός όμως δεν παρέλειψε να προικίσει με τις εμπνεύσεις του και άλλα σύντομα έργα μουσικής ή χορευτικής μεγαλοπρέπειας όπως εμβατήρια, πόλκες, καντρίλιες.

Μα και οι οπερέτες τις οποίες υπέγραψε δεν είναι ήσσονος αξίας.

Η κομψή, πνευματώδης μουσική του αμφισβητήθηκε και θεωρήθηκε ελαφρά και αφελής. Ποια μεγαλύτερη όμως δικαίωση για αυτήν από τον εμπράκτως ομολογημένο θαυμασμό των Μπραμς, Βάγκνερ, Σένμπεργκ, Μπεργκ και Βέμπερν;

(Γιώργος Β.Μονεμβασίτης)