Φρεντερίκ Σοπέν - Σταθμοί Ζωής

Η παρισινή αριστοκρατία συγκεντρώνεται σε ιδιωτικό κοντσέρτο για να ακούσει τον Σοπέν, του οποίου τα νυχτερινά έκλειναν συχνά τις βραδιές με διακριτική συγκίνηση.

Ο Φρεντερίκ Σοπέν υπήρξε ένας από τους πιο εσωτερικούς και ταυτόχρονα επιδραστικούς συνθέτες του 19ου αιώνα. Η ζωή του κινήθηκε ανάμεσα στην πατρίδα που έχασε νωρίς και στο Παρίσι που τον υιοθέτησε· ανάμεσα στην αριστοκρατική αίθουσα και στη βαθιά προσωπική εξομολόγηση του πιάνου. Κάθε σταθμός της διαδρομής του συνδέεται με έργα που καθόρισαν όχι μόνο τη ρομαντική αισθητική, αλλά και την ίδια τη φύση της πιανιστικής γραφής.

1810

Γεννιέται την 1η Μαρτίου στη Ζελάζοβα Βόλα, κοντά στη Βαρσοβία. Μεγαλώνει σε περιβάλλον καλλιεργημένο, όπου η μουσική αποτελεί βασικό στοιχείο της καθημερινότητας.

1817

Δημοσιεύεται η πρώτη του σύνθεση, Πολωνέζα σε σολ ελάσσονα, δείγμα της πρώιμης σχέσης του με τα εθνικά χορευτικά είδη.

1818

Πρώτη δημόσια εμφάνιση σε φιλανθρωπική εκδήλωση· το παιδί-θαύμα της Βαρσοβίας αρχίζει να γίνεται γνωστό.

1826

Εγγράφεται στο νεοσύστατο Ωδείο της Βαρσοβίας, όπου η συστηματική του εκπαίδευση διαμορφώνει την τεχνική και συνθετική του ταυτότητα.

1830

Δίνει το επίσημο ντεμπούτο του στη Βαρσοβία, ερμηνεύοντας το Κοντσέρτο για Πιάνο αρ. 2 σε φα ελάσσονα. Τον Ιούλιο εγκαταλείπει οριστικά την Πολωνία και εγκαθίσταται αρχικά στη Βιέννη — η εξορία του θα αποδειχθεί μόνιμη.

1831

Φθάνει στο Παρίσι. Συνθέτει τη Σπουδή σε ντο ελάσσονα, γνωστή ως «Επαναστατική», υπό το βάρος της είδησης για την καταστολή της πολωνικής εξέγερσης.

1832

Δίνει το πρώτο του δημόσιο ρεσιτάλ στο Παρίσι στις 22 Φεβρουαρίου. Η επιτυχία του τον καθιερώνει ως νέο, εκλεπτυσμένο πιανίστα της παρισινής σκηνής.

1833

Εντάσσεται στους αριστοκρατικούς κύκλους της γαλλικής πρωτεύουσας. Συμμετέχει σε συναυλία μαζί με τον Λιστ, εδραιώνοντας τη θέση του στο καλλιτεχνικό περιβάλλον της εποχής.

1835

Επισκέπτεται τη Γερμανία, γνωρίζει και ερωτεύεται τη Μαρία Βοντζίνσκα. Για εκείνη συνθέτει το Βαλς σε φα ελάσσονα, γνωστό ως «Βαλς του Αποχαιρετισμού».

1836

Γνωρίζει τη Ζωρζ Σαντ στο σπίτι της κόμισσας ντ’ Αγκού. Η σχέση τους θα σημαδέψει βαθιά τόσο τη ζωή όσο και τη δημιουργία του.

1837

Πρώτη επίσκεψη στην Αγγλία, όπου το λεπτό και εσωτερικό του ύφος προκαλεί θαυμασμό.

1838

Αρχίζει η πολύχρονη σχέση του με τη Ζωρζ Σαντ. Την ίδια περίοδο ξεκινά τη σύνθεση των 24 Πρελουδίων, έργο που θα συμπυκνώσει το προσωπικό του ιδίωμα.

1840–1844

Συνθέτει σημαντικά έργα, μεταξύ των οποίων τη Φαντασία σε φα ελάσσονα, τη Βαρκαρόλα και τη Σονάτα σε λα ελάσσονα. Η υγεία του, ωστόσο, επιβαρύνεται σταδιακά από τη φυματίωση.

1847

Η οριστική ρήξη με τη Ζωρζ Σαντ τον κλονίζει βαθιά. Συνθέτει τα Τρία Βαλς, έργο 64, ενώ η ασθένειά του επιδεινώνεται.

1848

Με πρόσκληση της μαθήτριάς του Τζέην Στίρλινγκ ταξιδεύει στην Αγγλία. Δίνει το τελευταίο του ρεσιτάλ στο Παρίσι και επιστρέφει στη Γαλλία τον Νοέμβριο, εξαντλημένος.

1849

Τον Ιανουάριο επιστρέφει σοβαρά άρρωστος στο Παρίσι. Πεθαίνει στις 17 Οκτωβρίου, σε ηλικία 39 ετών.

__________________________________

• Το λεγόμενο «Βαλς του Ενός Λεπτού» δεν οφείλει την ονομασία του στη διάρκειά του, αλλά στην ιδέα ενός στιγμιαίου, ανάλαφρου χορού· ωστόσο, η παράδοση διατήρησε τον μύθο ότι μόνο ο ίδιος μπορούσε να το εκτελέσει σε ένα λεπτό.

• Ο Σοπέν υπήρξε ακραία τελειομανής. Αναθεωρούσε αδιάκοπα τα έργα του και παρήγαγε σχετικά περιορισμένο αριθμό συνθέσεων, συγκρινόμενος με άλλους ρομαντικούς δημιουργούς. Θαύμαζε βαθιά τον Μότσαρτ και συνήθιζε να ταξιδεύει έχοντας μαζί του τις παρτιτούρες του Ντον Τζοβάννι και των Γάμων του Φίγκαρο.

• Στις 19 Ιουνίου 1839, η Ζωρζ Σαντ χάραξε την ημερομηνία στην ξύλινη επένδυση του υπνοδωματίου της στη Νοάν. Το νόημα της χειρονομίας — αν επρόκειτο για επέτειο ή για συμβολικό τέλος — παραμένει ανοιχτό στην ερμηνεία.

__________________________________