Μωρίς Ραβέλ - Κοντσέρτο για Πιάνο σε Σολ Μείζονα

Το Κοντσέρτο για Πιάνο σε Σολ Μείζονα γράφτηκε μεταξύ 1929 και 1931. Ο Ραβέλ ήταν άρρωστος εκείνη την εποχή και δεν έπαιξε ο ίδιος στην πρεμιέρα, αν και διηύθυνε την ορχήστρα. Ο Ραβέλ ισχυρίστηκε ότι το έργο γράφτηκε στο πνεύμα του Μότσαρτ και του Σαιν-Σανς, παρόλο που διακρίνονται εξίσου επιρροές από τον Στραβίνσκι και τον Γκέρσουιν, καθώς και από την ισπανική λαϊκή μουσική της γενέτειρας του συνθέτης, περιοχή των Βάσκων.

Μέρη:

Ι. Allergamente

Το κοντσέρτο αυτό δεν έχει ορχηστρική εισαγωγή. Στην αρχή του πρώτου μέρους που χαρακτηρίζεται Allegramente, το πιάνο εμφανίζεται αμέσως, αν και το αρχικό θέμα σε λαϊκό ύφος, εισάγεται από το πίκολο. Η μελωδία επαναλαμβάνεται από την τρομπέτα. Στο θέμα του πιάνου που ακολουθεί, γίνεται για πρώτη φορά αισθητή η επιρροή της τζαζ, που υπάρχει άλλωστε σε ολόκληρο το έργο.

Το πιάνο εισάγει κατόπιν ένα τρίτο θέμα, το οποίο υιοθετεί το σαξόφωνο και η τρομπέτα. Το ζωηρό τμήμα της ανάπτυξης συνεχίζει το δυνατό, ρυθμικό αίσθημα του πρώτου μέρους και ένα τμήμα σε μορφή καντέντσας για σόλο άρπα κινείται κυρίως στις αρμονικές. Αργότερα, μια καντέντσα για σόλο πιάνο ολοκληρώνει το μέρος με μια εσκεμμένα παράφωνη κατιούσα κλίμακα.

ΙΙ. Adagio assai

To αργό και λυρικό δεύτερο μέρος, Adagio assai, αρχίζει με ένα θέμα εκπληκτικά όμορφο και απλό. Μια τρίλια ολοκληρώνει το εκτεταμένο σόλο του πιάνου. Η μουσική που ακολουθεί κυριαρχείται από τα ξύλινα πνευστά με προπορευόμενο το φλάουτο. Το πιάνο, όταν δεν παίζει σολιστικό ρόλο, συνοδεύει.

Προς το τέλος, το αγγλικό κόρνο εμφανίζεται ως σόλο όργανο, ενώ το πιάνο υφαίνει και διακοσμεί. Στη διάρκεια μιας εκτεταμένης τρίλιας του πιάνου, τα έγχορδα με σουρντίνα αντικατοπτρίζουν το αρχικό θέμα για τελευταία φορά και ολοκληρώνουν το μέρος.

ΙΙΙ. Presto

Το τρίτο μέρος, Presto, αρχίζει με μια φανφάρα για ταμπούρο και τρομπέτα. Το παράξενο, στριγκό πρώτο θέμα παρουσιάζεται από το κλαρινέτο, ενώ το πιάνο παρέχει τη χαρμόσυνη συνοδεία. Η ατμόσφαιρα είναι γενικά ελαφριά και ευτυχισμένη, με μια ευθυμία που θυμίζει τη μουσική του τσίρκου και καθρεφτίζει την επίδραση της τζαζ.

Στη συνέχεια η μουσική είναι αεικίνητη, ενώ τα περάσματα του πιάνου συνδυάζονται με τα έγχορδα και το φαγκότο. Αργότερα η μουσική χαμηλώνει και ακολουθεί μια γρήγορη επάνοδος του πιάνου. Μια εκτεταμένη κλίμακα όπου συνδυάζονται όλα τα όργανα, οδηγεί σε δυνατές, διάφωνες συγχορδίες που ολοκληρώνουν το έργο.