Χάιντν - Κοντσέρτο για Τρομπέτα σε Μι ύφεση Μείζονα

Το Κοντσέρτο για Τρομπέτα σε Μι ύφεση Μείζονα αποτελεί ένα από τα πλέον γνωστά και αγαπημένα έργα του Γιόζεφ Χάιντν και συγκαταλέγεται ανάμεσα στα ελάχιστα κοντσέρτα για τρομπέτα που κατέκτησαν διαχρονική θέση στο συμφωνικό ρεπερτόριο. Ο συνθέτης το ολοκλήρωσε το 1796 , ανταποκρινόμενος στις ερμηνευτικές δυνατότητες ενός καινοτόμου οργάνου και ενός εξαιρετικού σολίστα. Το έργο γράφτηκε για τον βιεννέζο αυλικό τρομπετίστα Άντον Βάιντινγκερ , ο οποίος εκείνη την περίοδο είχε επινοήσει μια τρομπέτα με κλειδιά . Το νέο αυτό όργανο επέκτεινε σημαντικά το τονικό φάσμα της παραδοσιακής «φυσικής» τρομπέτας, επιτρέποντας την εκτέλεση χρωματικών φθόγγων με μεγαλύτερη ευχέρεια. Ο Χάιντν αξιοποίησε με ευφυή τρόπο τις νέες αυτές δυνατότητες, δημιουργώντας ένα έργο που συνδυάζει κλασική ισορροπία με τεχνική και εκφραστική πρωτοτυπία. Μέρη : Ι. Allegro Το πρώτο μέρος ακολουθεί την καθιερωμένη για την εποχή δομή, αρχίζοντας με ένα tutti της ορχήστρας, το οποίο παρουσιάζει το βασικό θεματικό υλικό. ...

Τρίγωνο


Το δημοφιλές αυτό όργανο αποτελείται από μια ατσάλινη ράβδο λυγισμένη σε σχήμα ισοσκελούς τριγώνου, με τη μια γωνία του ανοιχτή. Οι πλευρές του κοινού ορχηστρικού οργάνου είναι περίπου 15-18cm κάθε μια, μολονότι μερικές φορές οι συνθέτες χρησιμοποιούν διάφορα μεγέθη. Το τρίγωνο παίζεται με έναν κρούστη από μέταλλο όμοιο με αυτό του τριγώνου - για απαλότερο ήχο χρησιμοποιείται η μπαγκέτα του τυμπάνου.

Το τρίγωνο πρωτοεμφανίζεται τον 10ο αιώνα. Αρχικά το χρησιμοποιούσαν στις εκκλησιαστικές γιορτές και συνήθως συνδεόταν με τη θρησκευτική τέχνη.

Τα πρώτα τρίγωνα δεν είχαν "ανοιχτή" κατάληξη. Συνήθως στη ράβδο τους ήταν περασμένοι χαλαρά μέχρι και πέντε μεταλλικοί κρίκοι. Οι κρίκοι προσέθεταν έναν μεταλλικό κουδούνισμα στον ήχο του οργάνου. Αυτό το είδος τριγώνου διατηρήθηκε μέχρι τον 19ο αιώνα και αντικαταστάθηκε από το σημερινό τρίγωνο.

Στα τέλη του 18ου αιώνα χρησιμοποιούσαν το τρίγωνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις - όπως λ.χ. στην αποκαλούμενη "Τουρκική" μουσική. Έτσι ονομαζόταν η μουσική που περιείχε κρουστά στο ύφος της στρατιωτικής μπάντας. Τον 19ο αιώνα το όργανο έγινε σταδιακά μέλος της ορχήστρας. Αν παιχτεί απαλά, ομορφαίνει και το πιο γαλήνιο μέρος με τον αργυρόφωνο ήχο του.

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΤΟ ΤΡΙΓΩΝΟ
Το τρίγωνο κρατιέται με ένα ή περισσότερα δάχτυλα από μια λεπτή θηλιά φτιαγμένη από ζωικό έντερο, δέρμα ή πλαστικό. Άλλοτε κρεμιέται σε κάποια βάση μαζί με άλλα κρουστά του είδους του. Ο κρούστης κρατιέται στο άλλο χέρι. Όταν ο εκτελεστής πρέπει να παίξει πολλές νότες στη σειρά μπορεί να χρησιμοποιήσει δύο κρούστες. Στην περίπτωση αυτή το τρίγωνο πρέπει να είναι κρεμασμένο σε μια βάση, ώστε χέρια του εκτελεστή να είναι ελεύθερα.

Είναι σημαντικό να μην εφάπτεται τίποτα με το όργανο καθώς ηχεί, ώστε να μη διακόπτεται η δόνησή του και σβήνει η αντήχησή του. Συνήθως το όργανο κρούεται στην εξωτερική  πλευρά του, αλλά όταν η μουσική είναι απαλή, χρησιμοποιείται και η κλειστή εσωτερική γωνία του. Όταν η μουσική απαιτεί γρήγορες εναλλαγές στις νότες, ο κρούστης κτυπά από πλευρά σε πλευρά - όσο μεγαλύτερη είναι η γωνία τόσο δυνατότερος είναι ο ήχος.


Σχόλια